مشاهده اپیدرم گیاه برگ بیدی و میخک

هدف : بررسی تیپ های روزنه ای گیاهان

مواد و وسایل مورد نیاز :

1. لام و لامل

2. تیغ

3. آب مقطر

4. میکروسکوپ

5. قطره چکان

6.برگ بیدی

7. میخک

 

توضیحات :

در نمونه اپیدرم برگ بیدی و میخک سه نوع سلول مشاهده می شود . سلول اپیدرمی . سلول نگهبان روزنه و سلول همراه روزنه .

نحوه ی قرار گیری سلول همراه در کنار سلول نگهبان به گونه ای خاص است که می توان نوع گیاه را از روی آن تشخیص داد . گیاهان دارای گونه های مختلفی از تیپ های روزنه ای هستند مثلا در گیاه میخک تیپ روزنه ای دیاسیتیک را مشاهده می کنیم و در برگ بیدی تیپ روزنه ای به نام خود گیاه می باشد .یعنی تیپ روزنه ای برگ بیدی .

در تیپ دیاسیتیک دو سلول همراه سلول نگهبان روزنه را احاطه می کند . اما در تیپ روزنه ای برگ بیدی چهار سلول همراه اطراف سلول نگهبان روزنه قرار دارد . برای تشخیص سلول همراه باید بدانیم که سلول همراه و سلول نگهبان روزنه منشا مشترکی دارند پس حتما دارای دیواره سلولی مشترک با هم می باشند.

روش کار : برای هر دو گیاه یکسان عمل می کنیم:

لامی را برداشته و قطره ای آب روی آن می ریزیم . سپس پشت برگ را به سمت خود گرفته (پشت برگ سمتی از برگ است که رگبرگ اصلی روی آن لمس می شود ) و برگ را به سمت بیرون می شکنیم . طوری که به اپیدرم متصل بماند . سپس یک طرف برگ شکسته شده را با آرامی می کشیم و اپیدرم را جدا می کنیم . دقت کنید نباید هیچ گونه قسمت سبزی با اپیدرم جدا شود چون ایجاد دو لایه سلول کرده و لامل به درستی روی نمونه قرار نمی گیرد و برای بزرگنمایی بیشتر از 4 ایجاد مشکل می نماید .

سپس اپیدرم را به آرامی روی لام گذاشته طوری که چروک نخورد و با تیغ به آهستگی روی آن فشار می دهیم تا اپیدرم از برگ جدا شود سپس روی آن یک قطره آب ریخته و لامل را با زاویه 45 درجه روی نمونه گرفته و بر روی اپیدرم فیکس می کنیم . به آرامی چند ضربه می زنیم تا حباب آب روی نمونه باقی نماند . نمونه ی میخک سریعا تولید حباب می نماید . حد الامکان سعی کنید از قسمتی از نمونه که حباب ندارد استفاده کنید .

سپس میکروسکوپ را روی لنز 4 تنظیم کرده و نمونه را روی آن قرار داده و با پیچ های تنظیم کننده نمونه را بررسی می کنیم .

 

 

 

نمومه اپیدرم گیاه برگ بیدی - دارای چهار سلول همراه روزنه

نمونه کار دانشجو معلم سارا کاظمیان

 

نمومه اپیدرم گیاه میخک - دارای دو سلول همراه روزنه

نمونه کار دانشجو معلم مرضیه قربانی