آزمایشگاه تشریح مورفولوژی گیاهی

آزمایشگاه تشریح مورفولوژی گیاهی - جلسه هفتم

هدف : برش عرضی ساقه ی گیاه برگ بیدی (تک لپه ای)

مواد و وسایل مورد نیاز :

تیغ ، لام و لامل ، میکروسکوپ ، شیشه ساعت ، یونولیت ، گیاه برگ بیدی

توضیحات :

توجه داشته باشیم اگر بافتی را رنگ آمیزی کنیم در واقع باعث مرگ سلول ها می شویم . برای بررسی ساختار سلول های زنده از رنگ استفاده نمی کنیم .

باید در نمونه ی برش عرضی ساقه که زیر میکروسکوپ با لنز چهار مشاهده می کنیم همه ی سلول ها معلوم باشند . سلول ها شامل بافت اپیدرمی ، بافت کلرانشیم در زیر اپیدرم برای استحکام ، بافت پوستی(پارانشیم فتوسنتر کننده ) ، و دسته های آوندی (کپه های قهوه ای یا خاکستری )

تفاوت ساقه ی تک لپه ای و دو لپه ای : در ساقه تک لپه ای ها آوند ها به صورت متمرکز در ساقه نیستند و به صورت دسته دسته قرار گرفته اند و منظم ترین آرایش دسته ای را می توان در گیاه برگ بیدی مشاهده کرد . در حالی که در ساقه ی دو لپه ای ها مثل نعناع همه ی دسته های آندی کنار هم قرار می گیرند و بافت آوندی را می سازند .

در واقع گیاه برگ بیدی استثنا است که در آن دسته های آوندی آرایشی منظم و دایره وار دارند در گیاه تک لپه ای ذرت کاملا دسته ها پراکنده هستند .

دومین تفاوت تک لپه ای ها و دو لپه ای ها در میزان بافت پوستی است . در تک لپه ای ها بافت پوستی نازک شده (برگ بیدی) و در اکثر تک لپه ای ها پوست مشخص نیست و در حال تحلیل رفتن است . تک لپه ای ها ای مغز ندارند یا مانند گیاه برگ بیدی در حال تحلیل رفتن است .

هر دسته آوندی شامل :

بافت آوند چوبی (معمولا با آرایش مثلثی کنار هم قرار می گیرند)

بافت آبکشی (ریز تر از آوند های چوبی . به صورت اشکالی که دارای دیره ای سفید در داخلشان هستند دیده می شوند : به دلیل وجود سلول های همراه)

سلول های غلاف آوندی (دور تا دور بافت چوب و آبکش را می پوشاند و بزرگتر از سلول های آوند آبکش و کوچکتر از سلول های آوند چوبی هستند)

در بین سلول های بافت زمینه ای فضاهای خالی بین سلولی به صورت لوزی یا مثلثی وجود دارند که از هوا پر شده اند . به این فضا ها ( مه آ ) گفته می شود .

آخرین قسمتی که به آن اشاره می کنیم بلور های اگزالات کلسیم است . اگزالت کلسیم از مواد دفعی گیاه است که در سلول های برگ بیدی به صورت منشوری(دو هرم که از قاعده به هم چسبیده اند) ، سوزنی ، هرمی(به صورت پاکت نامه دیده می شود) ، مکعبی دیده می شود .

روش کار :

مقداری از ساقه ی جوان برگ بیدی جدا کرده و یک تکه یونولیت برمیداریم و از پهنا برش می زنیم و ساقه را بین دو تکه یونولیت برش زده شده قرار می دهیم . سعی می کنیم با برش یونولیت لایه ای نازک از عرض ساقه جدا کنیم . داخل شیشه ساعت مقداری آب ریخته و برش را به آن منتقل می کنیم . سپس برش را روی لام قرار داده و لامل را بر روی آن فیکس می کنیم .