دانشجویان دانشگاه فرهنگیان امیر کبیر

کارشناس آزمایشگاه : سرکار خانم موسوی

موضوع :بررسی میزان کلسترول و قند خون

مواد و وسایل مورد نیاز :

لوله آزمایش ، نمونه پلاسما ، محلول کار گلوکز و کلسترول ؛ نمونه استاندارد گلوکز و کلسترول ، سمپلر ، اسپکتروفتومتر ، آب مقطر

در نمونه های خونی برای اندازه گیری گازهای خون و لاکتیک اسید حتما از خون شریانی باید استفاده کرد .

مواد ضد انعقاد خون :

برای بررسی R.B.C  و W.B.C  و سایر سلول های خونی نباید خون منعقد شود برای همین از مواد ضد انعقادی مثل EDTA (اتلین دی آمین تترا استیک اسید) و سیترات سدیم فلوئورید سدیم ، سیترات سدیم و اگرالات سدیم استفاده می شود . EDTA نوعی لیگاند است یعنی دارای زوج الکترون غیر پیوندی می باشد و این قابلیت را دارد که این زوج الکترون غیر پیوندی را وارد اوربیتال های خالی اطراف کاتیون هایی مثل کلسیم نماید و تشکیل کمپلکس می دهد .

EDTA کلسیم را شلاته می کند (جذب و تشکیل complex) و مانع روند آبشاری انعقاد خون می گردد فکتور های Vو VIII انعقاد خون در برابر EDTA ناپایدار هستند .

چه موادی را می توان داخل پلاسما اندازه گیری نمود ؟

• پروتون یا pH خون
• عناصری مثل کلسیم ، سدیم ، پتاسیم ، آهن ، منیزیم ، کبالت ، روی
• ملکول هایی مثل اوره ، اسید اوریک ، لاکتات ، کراتینین
• مصالح ساختملنی مثل قند ها ، لیپید ها ، اسید آمینه ، اسید چرب
• ملکول های درشت مثل پروتئین ها
• ملکول های عظیم مثل لیپو پروتئین ها LDL وHDL

وسایل اندازه گیری ترکیبات :

• اسپکتروفوتومتر
• فیلم فتومتری(نورسنج شعله ای)
• جذب اتمی
• الکتروفورز
• کروماتوگرافی
• Elisa

نحوه کار :

ابتدا نمونه خون تهیه شده را سانتریوفوژ می نماییم تا پلاسما جدا شود سپس پلاسما را داخل لوله آزمایش میریزیم . هر کیت جدول استفاده خود را دارد . برای اندازه گیری غلظت گلوکز و یا هر یک از ترکیبات خون متفاوت می باشد.

سه لوله آزمایش داریم و هر برای هر کیت سه ردیف جدول وجود دارد یعنی هر ردیف مربوط به یک لوله آزمایش است .روی لوله ها عبارات زیر را می نویسیم :

st (استاندارد)

B (بلانک - مثل آب مقطر)

T (تست)

نمونه blank : آب مقطر با محلول کار واکنشی نمی دهد و فقط محلول را به حجم می رساند و در داخل دستگاه اسپکتروفوتومتر جذب اولیه نور نسبت به رنگ محلول کار را صفر می نماید .

T سرم مورد بررسی

st : محلول استاندارد گلوکز

برای کیت گلوکز و کلسترول جدول به صورت زیر می باشد :

انکوباسیون 15min در 37c

قرائت546nm

به وسیله سمپلر مواد را به داخل لوله آزمایش باید هدایت نماییم .برای کاهش خطا در کار باید نحوه سمپلینک صحیح باشد ( نحوه کار با سمپلر در پست های قبل شرح داده شده است )سمپلر ها 1000 لاندا و 20 لاندا محلول را می توانند برداشت کنند هر لاندا برابر یک ml می باشد .

داخل هر سه لوله آزمایش 2000 لاندا از نحلول کار یعنی گلوکز یا کلسترول می ریزیم . سپس به ترتیب در داخل لوله بلانک 20 لاندا آب مقطر ، در لوله T  20 لاندا از نمونه پلاسما و در لوله st 20 لاندا از گلوکز استاندارد یا کلسترول استاندارد می ریزیم .

سپس لوله ها را تکان داده و به مدت 15 دقیقه در انکوباتور در دمای 37 درجه قرار می دهیم . واکنش هایی که در لوله ها رخ می دهد واکنش هایی آنزیمی هستند و به دمای مناسب احتیاج دارند .

بعد از 15 دقیقه نمونه ها را برداشته و اسپکتروفتومتر را روشن می نماییم این دستگاه نتایج آزمایش هایی که از نوع Endpoint هستند را مشخص می نماید و میزان جذب و عبور نور از نمونه را مشخص می نمایند . (نحوه کار با اسپکتروفتومتر در پست های قبل شرح داده شده است )

ابتدا لوله B  را داخا کوئت می ریزیم و از سمت شفاف کوئت را در جایگاه مقابل نئر در دستگاه قرار داده و درب دستگاه را می بندیم و گزینه transmitans 100% /  OD = 0 /یا همان zero را می زنیم تا جذب نور صفر شود .

سپس نمونه T را داخل کوئت قرار داده و میزان Absorbance را یادداشت می نماییم و بعد از آن نمونه st  را داخل کوئت قرار داده و Absorbance  را یادداشت می نماییم

برای محاسبه از فرمول های زیر استفاده می نماییم :

میزان نرمال گلوکز باید 70 الی 110 باشد .

میزان نرمال کلسترول زیر 200

تهیه و تنظیم گزارش کار : زهرا آذردار

کپی با ذکر منبع مجازاست !